English below
Een kring van matjes op de grond, een kleurige doos met speelgoed in het midden. De kinderen en hun ouders komen binnen, schoenen gaan uit, de eerste autootjes worden gretig opgepakt. Buiten de kring staat dit keer een pianokruk tegen de muur. Als ik haar met haar zoontje binnen zie komen, vraag ik ze om op het dichtstbij gelegen matje te gaan zitten. Ik vertel haar zoon dat behalve het matje nu ook de kruk voor hem is. Als hij meer ruimte nodig heeft, mag hij daar met mama zitten zonder iets te hoeven missen.
Er gebeurt heel veel in een Muziek op Schoot les. We spelen, zingen, dansen, luisteren, verkennen klank en ontdekken allerlei materialen. Dat doe je in een groep met kindjes die je nog maar net kent in een ruimte die niet thuis is. Ga er maar aan staan als tweejarige. Voor veel kinderen is de veiligheid van een (groot)ouder voldoende om deze uitdaging aan te gaan, maar dat geldt niet voor iedereen.
Hij huilde, wilde weglopen, verstopte zich achter de piano, ging tikken tegen een kastdeur, weigerde spulletjes af te geven, klom over zijn moeder heen die eigenlijk alleen nog maar bezig was haar zoon in toom te houden. Het was voor geen van beiden leuk meer. Toch keek het jochie uit naar de muziekles, zong thuis de liedjes en speelde de spelletjes. Wat kon ik doen om hem op locatie ook plezier te laten beleven?
Misschien was de kring te beperkend, dus kreeg hij zijn plekje erbuiten. Ook mocht zijn lievelingsauto later worden ‘geparkeerd’ in de speelgoeddoos. Twee weken lang maakte hij daar gebruik van. Af en toe naar de kruk, af en toe terug. Het autootje de halve les bij zich voor hij het afgaf. En toen ging die auto tijdens het opruimliedje al in de doos. Bleef de pianokruk ongebruikt tegen de muur staan. Kwam hij de ukelele proberen. En zit nu zelfs af en toe op schoot. Hij zingt, springt, imiteert en initieert. In plaats van huilen hoor je hem schaterlachen. Net als zijn moeder, trouwens. Als ik hen in een keurslijf van regels had gedwongen, waren ze gestopt met de cursus. Nu komen ze nog steeds met veel plezier.
Om te leren heb je de ruimte nodig. Fysieke ruimte om je heen, maar ook ruimte in je hoofd. Ga je dat forceren, dan komt er een slot op je lerende vermogen. Als muzikant komt er bovendien een slot op je creativiteit: niets blijft plakken, alles kost moeite. Dit overkwam mij in 2024 na het overlijden van mijn man. Ik kon geen melodie meer onthouden en lessen plannen als je net een week vooruit kan kijken is meer dan een uitdaging. Klankvoorstelling, motoriek, alles haperde. Was ik dan ook mijn muziek kwijt?
Maanden verstreken en langzaam laadde mijn batterij op. De zomervakanties fungeerden als pianokruk: ze gaven fysieke ruimte om dingen van een afstandje te bekijken. Sparren met collega’s, luisteren naar muziek, het opzoeken van nieuwe inspiratie liet me fijne dingen bij me houden als een lievelingsautootje: het gaf ruimte in mijn hoofd. En afgelopen seizoen waren daar al die spelende kleintjes die het beetje creativiteit wat ik kon geven veelvuldig teruggaven. Zij lieten me zien dat ook grote mensen ruimte verdienen. Dat ook de juf spelenderwijs mag leren. Nu danst de muziek weer rond in mijn hoofd, zijn er meer ideeën dan lessen en sta ik iedere ochtend vol vertrouwen op dat ik muziek mag maken. Er is weer ruimte voor.
Room for music
A circle of mats on the floor, a colourful box with toys in the middle. The children and their parents start to arrive, shoes come off, the first toy cars are eagerly picked up. At a short distance from the circle, a piano stool has been placed against the wall. When I see her and her son come in, I ask them to sit down on the mat closest to it. I explain to the boy that both the mat and the piano stool are his to use. Whenever he needs more room, he can move outside the circle and sit there with his mom without missing a thing.
A lot of things happen during a toddler music lesson. We play, sing, dance, listen, explore sounds and discover all sorts of materials. And it all takes place with a group of children you’ve only just met in a space that’s not home. Quite a setting for a two-year-old. For many young children the security of a (grand)parent is enough to face the challenge, but this is not the case for everyone.
He cried, tried to run away, hid behind the piano, started tapping against a cupboard door, refused to return materials, and his mother spent all her energy trying to keep him in check. It was no longer fun for either of them. Yet, the boy looked forward to the music lessons, his mom explained. He sang the songs at home and played all the games. So what could I do the allow him the same joy on location?
Maybe the singing circle was too limiting, so I provided an extra seat at a distance. He was also allowed to ‘park’ his favourite toy car when it felt right for him. He needed these adjustments for a week or two. He went back and forth between the piano stool and the circle. The toy car was with him for half the lesson before he handed it back. But then the car was parked during the first tidying song. The piano stool stood against the wall, unused. He wanted to try my ukelele. And now he sits in my lap sometimes. He sings, jumps, imitates and initiates. Instead of crying you hear him laugh with glee. Just like his mother, by the way. Had I enforced a strict set of rules, they would have stopped attending. Now they return week after week with a sparkle in their eyes.
Everyone needs room to learn. Physical room, as well as room in your mind. When you try to force it, your ability to learn shuts down. As a musician your creativity will also stop flowing: nothing can take root, everything takes effort. This happened to me after the death of my husband in 2024. I could no longer remember a single melody and planning lessons when you can barely look a week ahead is quite daunting. Audiation, motor skills, everything was unsteady. Had I lost my music as well?
Months passed and slowly my battery recharged. The summer holidays were my piano stool: they provided physical room to look at things from a distance. Discussions with colleagues, listening to music, and discovering new sources of inspiration allowed me to to keep good things close like a favourite toy: room in my mind. And then there were the young children who returned the little creativity I had to give many times over. They showed me that grownups are also entitled to some extra room. That the teacher can also play and learn as she goes. These days, the music dances through my mind, there are more ideas than lessons and I wake up each day knowing I can play music. There’s room to do so once again.